Sabeco lên sàn, cục diện thị trường bia xoay chuyển ra sao?

Niêm yết sẽ gỡ bỏ được áp lực về cơ chế nhà nước trên vai Sabeco, tuy nhiên đó cũng là thời điểm doanh nghiệp quàng lên vai nỗi lo bị thâu tóm.

Thứ Ba, 06/12/2016 - 11:28
comment 0 Bình luận 45 Lượt xem


Thị phần của Sabeco đang bị thách thức bởi các doanh nghiệp ngoại. Ảnh: PLO
 
Câu chuyện niêm yết của Sabeco đã kéo dài trong vài năm, đến nay đã chính thức thành sự thật khi doanh nghiệp này lên sàn hôm nay, 6/12. Giá trị vốn hóa của doanh nghiệp này sẽ được ghi nhận ở mức tương đương 3 tỷ USD sau khi niêm yết. Tuy nhiên bức tranh thực tế của thị trường bia khiến cho giá trị vốn hóa lớn của Sabeco không còn nhiều ý nghĩa. Nếu không nỗ lực cạnh tranh, nguy cơ thị trường trở thành “sàn diễn” của doanh nghiệp ngoại là có thật.

Thách thức thị phần

Vị trí dẫn đầu thị phần ngành bia vẫn đang nằm trong tay Sabeco với tỷ lệ 40%. Tuy nhiên trong bản cáo bạch mới công bố về việc niêm yết cổ phiếu trên HSX, doanh nghiệp này cũng thẳng thắn nhìn nhận vẫn còn nhiều nỗi lo. Trong đó việc giữ vững tỷ lệ thị phần đang bị thách thức bởi nhiều đối thủ cao cấp khác.

Sabeco vẫn luôn được đánh giá là “người khổng lồ bình dân” bởi thị phần của doanh nghiệp này có được đến từ phân khúc bình dân. Sự chuyển dịch tiêu dùng trong thị trường bia đang hướng đến các sản phẩm cao cấp khiến Sabeco không thể giữ mãi phân khúc bình dân. Tương quan cạnh tranh trên thị trường bia có thể thay đổi và lúc đó việc chuyển hướng vào thị trường bia cao cấp như một lẽ tất yếu.

Hiện tại tỷ lệ tiêu thụ của phân khúc bia cao cấp đang là một con số khiêm tốn nhưng nhu cầu sử dụng đang chuyển dịch ngày một nhanh hơn. Khi thu nhập trung bình nâng lên, nhu cầu sử dụng sẽ hướng đến phân khúc cao cấp, nơi mà Heineken và Sapporo đang chiếm lợi thế.

Theo ước tính của nhiều công ty nghiên cứu thị trường, dù sản lượng bia chỉ bằng 1/2 của Sabeco nhưng lợi nhuận mà Heineken thu được không kém Sabeco, lên tới trên 2.000 tỷ đồng mỗi năm. Không chỉ chuyển dịch về cơ cấu sản phẩm, khoảng cách về sản lượng cũng có thể bị thu hẹp bởi các doanh nghiệp ngoại đang có động thái gia tăng năng lực sản xuất tại Việt Nam.

Năm 2015, Sabeco dù đạt sản lượng 1,38 tỷ lít bia, nhưng giới chuyên môn cho là gần như không có tăng trưởng. Trong khi đó, Heineken đã lần đầu tiên vượt qua Habeco để vươn lên vị trí thứ 2 về sản lượng trong ngành bia. Trong tháng 7 vừa rồi, Heineken đã mua lại Nhà máy bia Carlsberg ở Vũng Tàu, và có kế hoạch tăng công suất tại tỉnh này gần hơn 12 lần, từ 50 triệu lít lên 610 triệu lít.

Bên cạnh đó, hãng còn tiến hành nâng cấp nhà máy bia ở Quảng Nam từ 25 triệu lít lên 120 triệu lít/năm. Với việc gia tăng năng lực sản xuất như vậy, sản lượng mỗi năm của Heineken tăng đều đặn 15% kể từ năm 2012 cũng là điều dễ hiểu. Năm 2015, doanh nghiệp này sản xuất 729 triệu lít, so với 1,38 tỷ lít của Sabeco.

Thị phần bia Việt Nam. Đồ họa: B.Nguyên.

Trong khi đó, Sapporo sau khi mua lại cổ phần của liên doanh đã nâng công suất nhà máy ở Long An từ 40 triệu lít lên 100 triệu lít mỗi năm. AB Inbev mới khánh thành nhà máy bia 100 triệu lít/năm còn Masan có 2 nhà máy bia tổng công suất 200 triệu lít/năm… Như vậy việc nâng cao sản lượng cũng đồng nghĩa với việc thúc đẩy các điểm bán đang được các doanh nghiệp ngoại tập trung đẩy mạnh.

Nhìn nhận về thực tế này, ông Phan Đăng Tuất, người rời khỏi vị trí Chủ tịch HĐQT Sabeco cách đây chưa lâu, cho hay cuộc cạnh tranh trong ngành bia đang trở nên khốc liệt và giành giật từng điểm bán hàng, đặc biệt là ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM. Ngay cả ở những địa phương nhỏ sự cạnh tranh cũng rất gay gắt.

Nguy cơ là sân chơi của khối ngoại

Niêm yết sẽ gỡ bỏ được áp lực về cơ chế nhà nước trên vai Sabeco, tuy nhiên đó cũng là thời điểm doanh nghiệp quàng lên vai nỗi lo bị thâu tóm. Hiện tại số lượng nhà đầu tư ngoại tham gia vào việc mua cổ phần của Sabeco ngày một lớn và cũng chỉ nhà đầu tư ngoại mới đủ tiềm lực để đáp ứng được mức giá rất cao của Sabeco.

Theo ước tính của Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam, năm 2015, sản lượng bia cả nước đạt 3,4 tỷ lít. Tuy nhiên quy mô các doanh nghiệp có công suất lớn từ 50 triệu lít đến 100 triệu lít mỗi năm ngày càng tăng. Sự thâm nhập ngày càng mạnh mẽ của các tập đoàn bia lớn trên thế giới khiến cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Để củng cố vị thế trong phân khúc dòng bia phổ thông, Heineken có thể chi đậm để sở hữu ở Sabeco. Hiện tại, Heineken đã nắm giữ khoảng 5% cổ phần và có ý định trở thành cổ đông chiến lược của Sabeco.

Việc gia tăng sở hữu ở Sabeco sẽ giúp Heineken rút ngắn khoảng cách thị phần với chính đối tác này. Không chỉ Heineken, ThaiBev - hãng bia nổi tiếng của Thái Lan cũng tỏ ra quyết tâm sở hữu một phần Sabeco. Tháng 11/2014, ThaiBev đã ngỏ ý muốn sở hữu 53% cổ phần ở Sabeco và định giá khoảng 2 tỷ USD.

Không chỉ dòm ngó vào Sabeco rất nhiều hãng bia ngoại đang tìm cách tiến càng sâu vào thị trường bia Việt Nam càng tốt. Carlsberg đặt mục tiêu nâng tỷ lệ sở hữu tại Habeco từ 17% lên mức 30%. Việc bán nhà máy tại Bà Rịa - Vũng Tàu mới đây cũng được xem một cách để dồn lực vào thị trường phía Bắc, nhất là thương vụ Habeco. Ngoài sở hữu cổ phần ở Habeco, Carlsberg còn nắm 100% cổ phần của bia Huế (Huda Beer), 60% cổ phần liên doanh Nhà máy Bia Đông Nam Á (Halida) cùng một số công ty nhỏ khác.

Hãng bia hàng đầu Nhật Bản cũng đã mua lại toàn bộ cổ phần của Vinataba trong liên doanh. Sau đó, Sapporo đã thay đổi nhận diện sản phẩm và đã mở rộng mạng lưới phân phối với 4.000 cửa hàng trên khắp cả nước. Trong khi đó Singha - hãng bia đứng đầu của Thái Lan đã rót vốn để nắm giữ 25% cổ phần tại Masan Consumer Holdings - đơn vị đầu tư Nhà máy Bia Masan Brewery HG tại Hậu Giang, với công suất 100 triệu lít/năm.

Những đầu tư mạnh mẽ này của khối ngoại hứa hẹn sẽ dần làm thay đổi thứ bậc trên thị trường bia. Trong đó, thứ hạng dẫn đầu của Sabeco, Habeco có nguy cơ bị đe dọa. Các chuyên gia còn dự báo, dù Heineken hay bất cứ một hãng bia nước ngoài nào sở hữu cổ phần ở Sabeco, Habeco thì sớm muộn gì thị trường bia Việt Nam cũng sẽ là "cuộc chơi" của những hãng bia ngoại.


Bình Nguyên / Zing 

Tổng hợp tin nóng nhanh chóng, kịp thời trong ngày
 

 
Thứ Ba, 06/12/2016 - 11:28
comment 0 Bình luận 45 Lượt xem