PGS.TS Văn Như Cương: 'Cha mẹ hoang mang, oán trách thầy cô...'

"Giáo dục là vấn đề rất nhạy cảm, đụng tới từng gia đình, từng thành viên trong xã hội cho nên khi thay đổi phương pháp mới phải rất thận trọng".

Thứ Năm, 26/05/2016 - 08:25
comment 0 Bình luận 18 Lượt xem

Đó là nhận định của PGS.TS Văn Như Cương - Trường THPT Lương Thế Vinh về việc triển khai Thông tư 30 đánh giá học sinh tiểu học của Bộ GD&ĐT.

Giáo viên chưa có thời gian thấm nhuần phương pháp mới

PV:- Qua khảo sát của nhóm nghiên cứu thuộc Hội Khoa học tâm lý Giáo dục Việt Nam tại 5 tỉnh thành phố gồm: Hà Nội, Hải Dương, Phú Thọ, Hòa Bình, Đà Nẵng cho thấy, 95,2% giáo viên được hỏi đều khẳng định họ vô cùng vất vả khi thực hiện thông tư 30, trung bình một giáo viên phải dành gần 94 phút/ ngày chỉ để ghi nhận xét vào sổ.

Về phía học sinh do không có điểm thường xuyên nên chủ quan, học hành lơ là, kết quả học tập đi xuống.

Là một chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục, ông có bất ngờ trước việc một chủ trương đúng khi đưa vào thực hiện lại mang hiệu quả ngược như vậy? Ông đồng tình ở mức độ nào với phản ánh của giáo viên khi áp dụng Thông tư 30 nói trên?

PGS.TS Văn Như Cương: - Chúng ta từ trước đến nay vốn có truyền thống chấm điểm, cho nên nếu thay đổi thì phải thận trọng, có thời gian để chuẩn bị kỹ càng cả về chất lượng cũng như để cho giáo viên thích nghi.

Nghĩa là, bình thường thì học sinh làm bài, giáo viên cho điểm kèm theo nhận xét. Nếu kết hợp được cả 2 phương pháp thì rất tốt, nghĩa là nếu giả dụ học sinh làm sai, cô giáo chấm 7 điểm, điều các em cần nhất không phải vì sao em được 7 điểm, mà phải là vì sao em bị trừ đi 3 điểm.

Như vậy từ xưa đến nay chúng ta vẫn kết hợp hai biện pháp đó rất tốt, nên bây giờ không chấm điểm thì nghĩ sẽ giảm nhẹ gánh nặng cho học sinh, tránh việc tủi thân do học kém, nhưng hiệu quả lại trái ngược.

Trong khi, học là tăng hiểu biết, học hỏi, suy luận, học sinh biết câu trả lời đó là đúng, nhưng vì sao đúng, còn nếu sai thì vì sao sai.

Đặc biệt, học sinh sau khi chuyển cấp vô cùng hụt hẫng, như tại trường tôi, các giáo viên lớp 6 đều phản ánh các cháu bị hẫng vì cách học, không biết cách làm bài, suy luận, trình bày, đó là sự thiệt thòi lớn.

Với phụ huynh, không biết con mình học ra sao, nhìn thấy đánh giá "Em có tiến bộ", "Em cần học bài", "Em cần viết đẹp hơn"...học sinh tiểu học có hiểu được những nhận xét này hay không, hay nhìn vào điểm các em sẽ biết mình đang ở đâu.

Tất nhiên, không cho điểm là để trả lại sự tự nhiên cho việc học. Động lực của việc học ở sự mới mẻ của kiến thức và hiểu biết, ở cách tìm ra những điều mình chưa biết chứ không phải là điểm số. Lấy sự ganh đua về điểm số giữa các học sinh làm động lực của việc học là lạc hậu, thậm chí phản giáo dục.

Nhưng thay vì không cho điểm thường xuyên, lại bắt thầy cô ghi nhận xét từng học sinh hàng ngày như vậy là điểm trừ cho thông tư 30.

 

thong-tu-30-danh-gia-chung-chung-hoc-sinh-lo-la_251010538
PGS.TS Văn Như Cương

 Thầy cô sẽ mất quá nhiều thời gian ghi nhận xét, không còn thời gian đầu tư cho bài giảng và chỉ bảo học sinh. Thứ hai, các nhận xét chung chung không có ích cho ai cả.

Nguyên nhân thất bại lớn nhất của Thông tư 30 khi triển khai đó chính là chưa hướng dẫn cụ thể để cho giáo viên thấm nhuần phương pháp mới, đã thực hiện, vì thế làm giáo viên gặp nhiều khó khăn. Bản thân tôi thấu hiểu những gì giáo viên tiểu học đang phải trải qua và không bất ngờ trước phản ánh của họ.

PV:- Cũng phân tích về nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên, các chuyên gia chỉ rõ, mối quan hệ nhà trường - phụ huynh - học sinh đã bị phá vỡ khi Thông tư 30 được triển khai. Gia đình không có điều kiện theo dõi sát sao kết quả học tập của con cái, dẫn đến trẻ lười biếng dần. Ông có đồng tình với nhận định này hay không? Thưa ông, điều này có đồng nghĩa với việc gia đình đang giao khoán việc học của con cho nhà trường?

PGS.TS Văn Như Cương: - Sự kết hợp giữa nhà trường - phụ huynh đang ngày càng lỏng lẻo, khi phụ huynh nhiều gia đình chỉ lo cơm áo gạo tiền không quan tâm đến việc học của con cái, còn giáo viên vì lượng học sinh trong một lớp đông, nên phụ trách nhiều làm việc không được chu đáo.

Nước ngoài họ cả lớp có vài chục người, còn chúng ta có khi cả lớp 50-60 người, thì làm sao giáo viên nhận xét được hết.

Chính vì thế, phụ huynh sẽ hoang mang vì không biết con mình học thế nào và cần hướng dẫn, chỉ bảo thêm cho con những gì. Nếu cha mẹ hằng ngày chỉ nhận được những lời nhận xét chung chung, có tính chất động viên đối với con mà đến cuối học kỳ, cuối năm con bị điểm kém hoặc điểm không được như kỳ vọng thì cha mẹ càng hoang mang, thậm chí oán trách thầy cô.

Sau đó, chính là sự thờ ơ vì mỗi khi hỏi “Hôm nay con mấy điểm?” đều được nghe câu trả lời “Cô có cho điểm đâu!”. Dần dần sẽ hình thành ý thức trong các phụ huynh đó là đã có nhà trường lo về kết quả học tập của con cái mình, nên chủ quan.

Phải nâng cao chất lượng các buổi sinh hoạt chuyên môn

PV:- Về phía nhà trường, nhiều người cho rằng, nguyên nhân dẫn tới những khó khăn hiện tại là do giáo viên chỉ áp dụng một cách máy móc Thông tư 30 mà không có sự thay đổi về cách dạy và cách học. Điều này khiến cho giáo viên căng thẳng, học sinh không hứng thú với bài học, dẫn đến kết quả như trên. Ông có đồng tình với ý kiến trên hay không? Xin ông phân tích cụ thể.

PGS.TS Văn Như Cương: - Đừng chỉ đổ lỗi cho giáo viên, theo tôi nó còn xuất phát từ nhiều nguyên nhân như giáo viên không được trang bị lý luận, hiểu biết về thông tư trước khi áp dụng.

Nhìn chung khi áp dụng khó thực hiện thì giáo viên ngại đổi mới, không muốn thay đổi và thích cho điểm. Thực tế tại một số tỉnh, huyện, xã và các trường, những giáo viên được tập huấn về Thông tư 30 bài bản thì không có băn khoăn, trăn trở điều gì và đều thực hiện tốt.

Nhưng hầu hết là đều gặp khó khăn, vì số lượng học sinh quá đông, nên nên đa phần giáo viên nhận xét học sinh theo cách viết một cách ngắn gọn, chung chung. Trong phần nhận xét môn Toán, nhiều giáo viên chỉ ghi: đ (đúng) hoặc s (sai).

Riêng với môn Toán học, với cách thức nhận xét, tích đúng hoặc sai không thể đánh giá đúng hết được từng trình độ, năng lực của học sinh theo nhiều dạng bài tập như: tính theo công thức, tính nhanh, làm toán theo nhiều phép tính…

Còn đối với môn Tiếng Việt, cách thức nhận xét như trên của giáo viên không thể đánh giá, nhận xét trung thực và khách quan hết được năng lực đọc hiểu, viết chính tả, luyện từ và câu, kiến thức ngữ pháp, cách hành văn… của học sinh.

Với cách nhận xét, đánh giá một cách chung chung thì học sinh chưa đủ hiểu và chưa biết sai ở đâu, cụ thể ở công đoạn nào để chỉnh sửa nên có thể sẽ lặp lại những lỗi đã sai ở những bài đã làm trước đó.

Để giáo viên thích nghi được với thông tư mới, cách làm mới dĩ nhiên phải có thời gian làm quen, đây áp dụng rồi yêu cầu hoàn thành tốt ngay, chắc chắn sẽ không giáo viên nào làm được.

PV:- Trên thực tế, phương pháp giáo dục theo tinh thần Thông tư 30 đã được nhiều nước tiên tiến như Singapore, Nhật Bản... áp dụng thành công. Việt Nam nên học bài học của họ thế nào và khó khăn của chúng ta nằm ở đâu? Trong thời gian tới, Việt Nam nên có những điều chỉnh như thế nào để việc áp dụng Thông tư 30 hiệu quả hơn?

PGS.TS Văn Như Cương: - Ở các nước như Singapore, Nhật Bản hay Hàn Quốc họ áp dụng rất thành công cách làm trên, vì số lượng học sinh mỗi lớp chỉ dao động 10-12 học sinh, giáo viên kèm cặp rất dễ.

Hơn nữa, họ có lộ trình để thực hiện, áp dụng, trau dồi kiến thức, kinh nghiệm cho giáo viên rất cụ thể. Bên cạnh đó, hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật của các nước này vô cùng phát triển, hỗ trợ tích cực cho việc học tập của học sinh.

Như tôi được biết, bên Anh, trẻ em tiểu học cũng không bị nặng nề quá về việc tiếp thu kiến thức, họ chỉ xếp hạng, đánh giá học sinh theo mức A,B,C...nhưng đến năm lớp 4, lớp 5 là bắt đầu có sự phân hóa rõ ràng. Có thi đánh giá năng lực để phân hóa học sinh, rất rõ ràng.

Chính vì thế, để Thông tư 30 thật sự hiệu quả cũng cần giảm số lượng học sinh trong lớp. Cả hệ thống chính trị cũng cần vào cuộc để trợ giúp cho nền giáo dục.

Bộ GD&ĐT hãy lắng nghe kỹ ý kiến của giáo viên, học sinh, chuyên gia, chỉnh sửa lại Thông tư này, không nên triển khai ngay phần ngọn như thời gian vừa qua. Bởi vì, thay đổi cần phải từng bước, nơi nào có điều kiện thì làm trước, nơi nào chưa có điều kiện thì làm sau.

Giáo dục là vấn đề rất nhạy cảm, đụng tới từng gia đình, từng thành viên trong xã hội cho nên khi nhìn nhận điều gì phải rất thận trọng để khi thực hiện cố gắng không phải điều chỉnh.

Chỉ đạo giáo viên cần nghiên cứu thật kĩ Thông tư 30 để hiểu đầy đủ ý nghĩa và vận dụng hiệu quả.

Đồng thời, tổ chức các hội nghị trực tuyến, chủ động phối hợp với báo, đài địa phương viết bài, thực hiện các chuyên mục về công tác giáo dục trong đó có nội dung tuyên truyền về đổi mới cách giá học sinh theo Thông tư số 30.

Yêu cầu cán bộ quản lý nâng cao chất lượng các buổi sinh hoạt chuyên môn trong trường, cụm trường, đặc biệt quan tâm đến sinh hoạt chuyên môn cụm trường nhằm giúp giáo viên có cơ hội trao đổi về kinh nghiệm, cách nhận xét đánh giá học sinh, cùng nhau thảo luận, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc.

 

 

 

 

 

 

 

Theo baodatviet.vn
Thứ Năm, 26/05/2016 - 08:25
comment 0 Bình luận 18 Lượt xem